«ТКШ ҚазОрталығының» өкілдері елімізде өндірісті локализациялау қатысты негізгі мәселелерді айтты

«ТКШ жаңғырту мен дамытудың қазақстандық орталығы» АҚ ОТӨ және жаңа өндірістерді дамыту департаментінің директоры Әлішер Рауфов сумен жабдықтау ұйымдарының салалық форумына қатысушыларға Қазақстанда өндірісті локализациялаудың қиындықтары туралы айтып берді. 

Рауфовтың айтуынша, Қазақстанда өндірісті локализациялау қарапайым құрастырудан компоненттерді терең өңдеуге және өндіруге көшу арқылы белсенді дамып келеді. Үкiмет бұл процестi әртүрлi жеңiлдiктермен, өнеркәсiп парктерiнде инфрақұрылым құрумен және ұзақ мерзiмдi келiсiмшарттармен ынталандырады. 

Өндірісті локализациялау ел ішінде құрастыру тізбегінің бір бөлігін ауыстыруды немесе құруды білдіреді. Дегенмен, бұл жай ғана конвейер орнату емес, тұтас іс-шаралар кешені: жинақтауыштарды жеткізуден бастап кадрлар мен технологияларды жергілікті жағдайларға бейімдеуге дейін. Табысты локализациялау нәтижесінде логистикалық шығындар қысқарады және нарық сұранысына реакция жылдамдығы артады. 

«Нарықты локализациялаудың қиындықтарына өнімді терең бейімдеу, нормативтік талаптарды сақтау, логистиканы қайта құру және жоғары инвестициялық шығындар жатады. Сонымен қатар, «жақын жерден сатып алып, құрастыру» трендінің арқасында жергілікті өндірістің тартымдылығы артып келеді. Бұл ретте сатып алушы тауардың жергілікті жағдайларды ескере отырып жасалғанына және сервистік қызметтің тиісті деңгейде болатынына сенімді болады. Мұндай тәсіл тұтынушыға да, мемлекетке де, инвесторларға да тиімді», – деді Әлішер Рауфов.

Спикер өндірісті локализациялау негізгі мәселелері ретінде мыналарды атап өтті:

· кадр тапшылығы (білікті инженерлер мен техникалық мамандардың жетіспеушілігі);

·  компоненттік базаның әлсіздігі (жинақтаушы бөлшектерді жеткізетін жергілікті базаның толық болмауы, бұл компоненттерді шетелден тасуға мәжбүрлейді);

• «бұрандалы» құрастырудың басым болуы (көптеген өндірістер ірі торапты құрастырумен шектеледі, бұл оқшаулаудың нақты деңгейін төмендетеді);

• жоғары өзіндік құн (қымбат логистика және құрамдас бөліктердің импорты жергілікті өнімді тікелей импортпен салыстырғанда баға бойынша бәсекеге қабілеттілігін төмен етеді);

        • жалған өндірушілер» (импорттық өнімді жергілікті өнім ретінде беретін компаниялардың болуы, бұл сенімге нұқсан келтіреді);

• инфрақұрылымдық шектеулер (кейбір өңірлерде қажетті инфрақұрылымы бар қажетті өнеркәсіптік алаңдар жоқ). 

Еске салайық, 1 сәуірде Астанада Қазақстандық су қауымдастығының салалық форумы өтті. Форум барысында Қазақстанның барлық су арналары өкілдерін «Энергетикалық және коммуналдық секторларды жаңғырту» жөніндегі ұлттық жобаға  белсенді қатысуға шақырды.

«ТКШ ҚазОрталығы» – ЭКСЖ ұлттық жобасының техникалық операторы. Ол ТКШ саласында мемлекеттік органдар мен отандық тауар өндірушілер арасындағы байланыстырушы буын ретінде әрекет етеді, жобалар бойынша тараптардың өзара іс-қимылын, отандық бизнесті қолдауды қамтамасыз етеді, сондай-ақ инфрақұрылымның тозуын азайтуға, апаттылықты төмендетуге және коммуналдық қызметтердің сапасын арттыруға бағытталған жобаның негізгі мақсаттарына қол жеткізуге жәрдемдеседі.

Форумда Әлішер Рауфов ЭКСЖ аясындағы инфрақұрылымдық жобаларда қазақстандық өндіріс орындарынан шыққан өнімдердің қолданылуын қадағалау жұмыстары туралы да айтып берді. Ең жиі қолданылатын өнімдердің қатарында сорғы жабдықтары, есептегіш аспаптар, трансформаторлық жабдықтар, кабель өнімдері, полимерлі, болат және темірбетон құбырлары, сондай-ақ тиек арматуралары бар.

Мониторинг жүргізу үшін «ТКШ ҚазОрталығының» қызметкерлері өңірлерге тұрақты түрде барады. Сонымен қатар, Техникалық оператордың өкілдері «Энергетикалық және коммуналдық секторларды жаңғырту» жөніндегі ұлттық жобаны іске асыру аясында жаңа өндірістерді оқшаулау және қолданыстағы өндірістік қуаттарды кеңейту мүмкіндіктерін зерделейді. 

«ТКШ жаңғырту және дамыту ҚазОрталығы» АҚ өкілдері форумда бірнеше рет атап өткендей, сумен жабдықтау және су бұру саласының негізгі мәселесі – автоматтандыру деңгейінің төмендігі. Су арналарының 70-80%-дан астамы технологиялық процестерді басқарудың автоматтандырылған жүйелерін, суды коммерциялық есепке алудың автоматтандырылған жүйелерін, сондай-ақ биллингтік, диспетчерлік және аналитикалық шешімдерді қоса алғанда, ақпараттық жүйелердің интеграциясынсыз жұмыс істейді.