13 триллион теңге және 86 мың шақырым желі: Ұлттық жоба аясында ТҮКШ қалай жаңартылады?
Қазақстанда тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығы мен энергетика кешенін ауқымды қайта жаңарту жұмыстары жалғасуда. Соңғы екі жыл ішінде «Тарифті инвестицияға айырбастау» бағдарламасы шеңберінде ТҮКШ саласына 605 млрд теңгеге жуық жеке инвестиция тартылды. Осы қаржының арқасында 12,3 мың шақырым инженерлік желі жөнделіп, инфрақұрылымның орташа тозу деңгейін 6,2 пайыздық тармаққа төмендетуге мүмкіндік туды.
Секторды одан әрі жүйелі дамыту мақсатында «Энергетика және коммуналдық секторларды жаңғырту» ұлттық жобасы қабылданды. Бағдарламаның басты мақсаты – ел бойынша инфрақұрылым тозуын 40%-ға дейін, ал апаттық оқиғалар жиілігін 20%-ға азайту. Жобаны іске асыруға бағытталатын инвестициялардың жалпы көлемі 13 трлн теңгені құрайды.
Инженерлік желілерді жаңарту (6,8 трлн теңге)
Коммуналдық инфрақұрылымды жаңғырту шеңберінде 86 мың шақырым инженерлік желіні қайта жаңарту жоспарланған. Секторлар бойынша бөлінісі:
- Электр желілері: 77,6 мың км
- Сумен жабдықтау желілері: 4,7 мың км
- Су бұру (кәріз) желілері: 2,6 мың км
- Жылу желілері: 1,6 мың км
Ұлттық жоба аясында 2025 жылы инфрақұрылымның тозу деңгейі жоғары 17 пилоттық нысанды жаңартуға 31,7 млрд теңге бөлінді. Тарифтердің күрт өсуіне жол бермеу үшін несиелер бойынша сыйақы мөлшерлемелерін субсидиялау механизмі енгізілді. Сонымен қатар, халықтың әлеуметтік осал топтарына коммуналдық қызмет шығындарын өтеуге арналған атаулы әлеуметтік көмек қарастырылған.
Электр энергиясын өндіру қуатын арттыру (6,2 трлн теңге)
Бөлінген қаржының екінші бөлігі – 6,2 трлн теңге – жаңа электр энергиясын өндіру қуаттарын салу мен қолданыстағыларын жаңғыртуға жұмсалады. Бұл елдегі белгіленген қуатты 32,6 ГВт-қа дейін арттыруға мүмкіндік береді.
Үкімет бұл жобаларда отандық өндірушілерді барынша қолдауды көздеп отыр:
- 2,24 трлн теңгеге 2 786 тауар позициясы айқындалды;
- жобаларды жүзеге асыруға 220 отандық зауыт пен өңірлердегі 669 білікті мердігерлік компания (EP-мердігерлер) тартылады.
Фото: жасанды интеллект