ШҚО-да суды цифрлық бақылауға және тозған желілерді ауыстыруға 9,7 млрд теңге бөлінеді
Өскеменде коммуналдық желілердің ең тозған бөліктерін жаңарту жұмыстары басталып жатыр. Соңғы үш жылда екі су құбырында 44 рет апат болып, ал екі жылу трассасы белгіленген мерзімінен ұзақ пайдаланылып келген. Енді тозған құбырлар ауыстырылады, ал су алу орындарынан, сорғы станцияларынан және резервуарлардан алынған деректер бірыңғай диспетчерлік орталыққа түсіп тұрады.
Шығыс Қазақстан облысында жалпы құны 9,7 млрд теңге болатын алты жоба іске асырылуда. Олардың барлығы «Энергетикалық және коммуналдық секторларды жаңғырту» ұлттық жобасына кіреді және 2027 жылға қарай ауысады.
Сумен жабдықтау жүйесі онлайн бақыланады
Құны шамамен 4,9 млрд теңге болатын ең ірі жоба судың бастауынан бастап тұрғын үйлерге жеткеніне дейінгі және одан кейінгі сарқынды суды бұру процесінің барлық кезеңін қамтиды.
Бірыңғай жүйеге су жинау нысандары, қысымды күшейтетін және кәріздік сорғы станциялары, резервуарлар мен қысымды бақылау нүктелері қосылады. Диспетчерлер қаланың қай бөлігіне қанша су келіп жатқанын, сорғылардың қалай жұмыс істеп тұрғанын және қысымның қай жерде өзгергенін көре алады.
Егер нысандардың бірінде ақау шықса, бұл туралы ақпарат бірден мамандарға жетеді. Бұл ақауды тезірек тауып, судың ұзақ уақытқа өшірілуіне жеткізбей, алдын ала шара қабылдауға мүмкіндік береді.
Көпқабатты тұрғын үйлерге көрсеткіштерді онлайн жіберетін 1 344 жалпыүйлік есептеуіш құрал орнатылады. Олар үйге келген судың көлемі мен нақты тұтынылған мөлшерін салыстыруға және ысырап болған суды дәлірек анықтауға көмектеседі.
Сонымен қатар қалада су құбыры желілерінің картасы жаңартылып, су таратудың цифрлық моделі енгізіледі. Бұл модель қай ауданның қанша су алып жатқанын және қай учаскелерде ауытқулар бар екенін көрсетеді. Қазір мамандар үйлерді тексеріп, жұмыс кестесін бекітіп, қажетті құрал-жабдықтарға тапсырыс беріп жатыр.
Жаңа жүйе мәселені тезірек анықтауға көмектескенімен, құбырлардың тозуын өздігінен жоя алмайды. Сондықтан цифрландырумен қатар қаладағы су құбырларының әбден тозған бөліктері де жаңғыртылады.
Тозған су құбырлары ауыстырылады
Жаңарту Карбышев және Целинная көшелеріндегі желілерді, Элеватор су жинау орнынан Самар тас жолына дейінгі су құбырын және Солтүстік-Атаман су алу орнынан Машиностроителей көшесіндегі сорғы станциясына дейінгі су құбырын қамтиды.
Тек алғашқы екі учаскеде ғана соңғы үш жылда 44 апаттық жағдай орын алған. Зақымданулар суды жоғалтуға және тұтынушыларды уақытша ажыратуға әкеліп соққан.
Реконструкциядан кейін қалалық су алу орындарынан су жаңартылған құбырлар арқылы келеді. Бұл жаңа зақымданулар қаупін төмендетеді және сумен жабдықтаудың тиімділігін арттырады. Қазіргі уақытта жобалар бойынша қажетті құжаттама дайындалып, келісілуде. Жаңғырту тек су құбырларымен шектелмейді. Қалада нормативтік мерзімін баяғыда өтеп кеткен екі жылу трассасы да ауыстырылады.
Пайдалану мерзімі өтіп кеткен жылу трассалары ауыстырылады
Алғашқы учаске Назарбаев даңғылының бойында орналасқан. Бұл желі 1960 жылы салынып, соңғы рет 1985 жылы жаңғыртылған. Содан бері ол белгіленген 25 жылдық пайдалану мерзіміне қарамастан, 41 жыл бойы үздіксіз жұмыс істеп тұр.
Екінші учаске Придеповская көшесі маңында орналасқан. Бұл жылу трассасы 1981 жылы салынған және содан бері бірде-бір рет күрделі жөндеу көрмеген.
Осы екі учаскеден 8,2 мыңнан астам тұрғын, тұрғын үйлер, мектептер, балабақшалар, медициналық және өзге де әлеуметтік мекемелер жылу алып отыр.
Тозған құбырлар толығымен жаңартылады. Бұл жылу шығынын азайтып, жылыту маусымындағы іркілістер қаупін төмендетеді. Жұмыстарды 2027 жылы аяқтау жоспарланған. Жаңғырту барысында негізінен отандық өндірістегі материалдар мен құбырлар қолданылады.
Өскемендегі жобалар өңір инфрақұрылымын жаңартудың алғашқы кезеңі болмақ. Ал 2027 жылы жаңғырту жұмыстары бүкіл облыс бойынша жалғасады.
Келесі жылы Шығыс Қазақстан облысында жалпы құны 68 млрд теңге болатын тағы 26 жоба дайындалып жатыр. Олар жылу, электрмен жабдықтау және су бұру жүйелерін жаңартуды көздейді. Бұдан бөлек, Риддер қаласында су есебін автоматтандыру бойынша жеке жоба жоспарланған.
Тұрғындарға нәтиже сорғылардың, датчиктердің және бақылау нүктелерінің санымен емес, судың қысымы тұрақтырақ болуымен, ақаулардың тез жойылуымен және жылумен жабдықтауда үзілістер қаупінің азаюы арқылы сезіледі.