Елдің оңтүстігінде жарты ғасырдан астам уақыт бойы жаңартылмаған электр желілері жаңғыртылды

Шымкент қаласы мен Түркістан облысында 1960-1980 жылдары салынған және ондаған жылдар бойы күрделі жөндеу көрмеген электр желілерін жаңғырту жұмыстары аяқталды. ЭКСЖ ұлттық жобасы аясында жалпы құны 2,4 млрд теңге болатын екі пилоттық жоба іске асырылды. Нәтижесінде инфрақұрылымның тозуы Шымкентте 87%-дан 20%-ға дейін және Түркістан облысында 0%-ға дейін төмендеді, ал электрмен жабдықтау сапасы 27,5 мыңнан астам тұтынушы үшін артты.

Ең проблемалы учаскелердің бірі Шымкент болды, онда 35 кВ «Л-Кайтпас» және «Л-XXI Партсъезд» электр беру желілері 1967 жылдан бері жаңартылмаған. 60 жыл ішінде тозу деңгейі 81%-ға жетті, бұл электрмен жабдықтаудың тұрақтылығына тікелей әсер етті. 2019-2024 жылдар аралығында учаскеде 12 технологиялық бұзушылық тіркелді, бұл энергиямен жабдықтаудың тұрақты жұмыс істеуіне қауіп төндірді. 

Жаңғырту аясында 14,37 км желі қайта жаңғыртылды: ескірген сымдар композитті өзекшесі бар заманауи жоғары температуралы желілерге ауыстырылды. Бұл өткізу қабілетін 27 МВт ұлғайтуға, 24 мың абонент үшін электрмен жабдықтау сапасын жақсартуға және тозуды 20%-ға дейін төмендетуге мүмкіндік берді.

Осындай жағдай 1960-1989 жылдардан бері желілері жаңартылмаған Түркістан облысында да байқалды. Мұнда соңғы үш жылда 294 өшіру тіркелген.

Өңірде жалпы ұзындығы 89,7 км 0,4 кВ электр беру желілерінің 31 нысаны қайта жаңартылды. Темір-бетон тіректер мен өздігінен жүретін оқшауланған сымдар орнатылды, бұл желілердің сапасы мен қауіпсіздігін арттыруға мүмкіндік берді.

Жаңғырту нәтижесінде тозу 87,3%-дан 0%-ға дейін төмендетілді, шамамен 3,6 мың абонент үшін электрмен жабдықтау жақсартылды.

«Бұл желілер ондаған жылдар бойы жаңартылмаған. Сондықтан тұрғындар жиі жарықтың сөніп қалу секілді жағдайларды бастап өткізді. Біз мұны өшірулердің саны бойынша көрдік. Жағдай шұғыл шешімді талап етті, сондықтан жаңғырту жұмыстары жүйелі түрде және аз уақытта жүргізілді. Бүгін жаңғыртудан кейін біз бұл учаскелерді іс жүзінде қайтадан іске қостық. Кейбір өңірлерде тозу деңгейі нөлге дейін төмендетілді, желілердің сапасы артты. Ең бастысы – адамдар тұрақты электрмен жабдықтауға қол жеткізді», - деді ҚР ҰЭМ Табиғи монополияларды реттеу комитетінің Түркістан облысы бойынша департаментінің басшысы Ақтілеу Бекмұратов.

Жалпы пилоттық жобаларды іске асыру еліміздің оңтүстік өңірлерінің 27 500-ден астам тұтынушысы үшін электрмен жабдықтау сапасын арттыруға жол ашты. Жаңа нысандар 2026 жылдың ақпанында пайдалануға берілді және қазірдің өзінде энергия жүйесінің тұрақты жұмысын қамтамасыз етіп келеді.